Etkili Katılım Neden Zor?

Ekiplerde katılım sürecini gözlemlemek ve etkinliğini değerlendirmek için en güzel laboratuvar ortamını hayatta kalma oyunları sunar. Bu oyunların amacı, ekip üyelerinin fazla aşina olmadığı bir alandaki bir sorun ile yüzleştirip sorun ile ilgili çözüm üretme aşamasında birbirlerindeki farklı fikir ve bilgi birikimlerini ne kadar iyi kullandıklarını ölçmektir. Katılımcılara bir vaka (hikaye) dağıtılır. Hikaye ölüm-kalım aşamasına gelmiş ve bir konu ile ilgili karar almak zorunda olan bir grup insan ile ilgilidir.

Hikayeyi okuyan ekip önce bireysel bir değerlendirme yapar, daha sonra da ekip olarak değerlendirirler. Ardından bireysel ve ekip değerlendirmeleri uzman değerlendirmesi ile kıyaslanır. Eğer ekip değerlendirmesi bireysel değerlendirmelerden daha iyi ise ekip sinerji yaratmış demektir.

Aşağıda bu örnek oyunu uyguladığım bir eğitimdeki sonuç tablosunu bulabilirsiniz:

Sonuç (Farkların Mutlak Toplamı) Grup 1 Grup 2 Grup 3
Katılımcı 1 82 46 57
Katılımcı 2 68 52 85
Katılımcı 3 34 105 88
Katılımcı 4 95 85 92
Katılımcı 5 76 88 112
Katılımcı 6 80 64
(1) Bireysel Sonuçların Ortalaması 72,5 75,2 83
(2) En İyi Bireysel Sonuç 34 46 64
(3) Grup Ortak Sonucu 96 72 62
(1) – (3) -23,5 3,2 21
(2) – (3) -62 -22 2

Tabloda görüldüğü üzere, 1. grubun ortak değerlendirme sonucu tam bir faciaya yol açmış. Ekip içindeki en kötü değerlendirme bile 95 iken ve tüm gruplar arasındaki en iyi bireysel değerlendirme sahibi kişi (34 puan) bu grupta iken ortak değerlendirme daha da kötü bir noktaya gitmiş. 2. gruba baktığımızda ise ortak sonucun bireysel ortalamaların üzerinde olduğunu fakat hala grup içinde bulunan en iyi 2 değerlendirmeden daha kötü bir noktada olduğunu görüyoruz. 3. Grup ise, ortak değerlendirmelerinde bireysel ortalamanın bir hayli üstüne çıkmış ve çok az fark ile en iyi değerlendirmeyi de geçerek küçük bir sinerji elde etmiş.

Bu zamana kadar bu oyunu uyguladığım gruplarda göz doldurur bir sinerji yakalamış bir grup bana nasip olmadı hiç. (Muhtemelen parlak sonuçların da elde edildiği örnekler başka yerlerde çıkmıştır.) Peki neden sinerjiyi yakalamak bu kadar zordur?

Bazı kişilerin sinerjinin yakalanamıyor olmasını oyunun bazı özel dinamiklerine bağlayarak izah ettiklerine tanık oldum. Örneğin, grubun konu hakkında fazla bilgi sahibi olmaması ve bunun bir güvensizlik ortamı yaratması, güvensizlikten ötürü de çekişmenin oluşması gibi nedenler ile sürenler oldu. Sanki iş hayatında veya günlük yaşantımızda karşılaştığımız her sorunun tüm boyutlarına hakimiz. Sanki bu güvensizlik ortamı normalde ekip olarak yüzleştiğimiz sorunlarda hiç karşımıza çıkmayan unsurlar.

Oyun aslında, iş veya özel hayatımızda grup olarak karşılaştığımız pek çok sorunda nasıl davrandığımızı gözlemlemek için mükemmel bir laboratuvar ortamı sunuyor. Şimdi bu oyundan çıkardığımız derslere bir göz atalım ve sinerjiyi yakalamaya engel olan grup dinamiklerini biraz tanıyalım.